از ايستگاه هاي پر فاصله ي زنـــــــــــــدگي
باتندي پر شتاب يك غرال
مي چرخند ساكت و مبهم و يكنواخت
چون تيك تاك صفحه ساعتي
عقربه هاي پر تلاش زنـــــــــــــدگي
***
از كوچه هاي تنگ و فراخ
پنجره هاي بسته و بازي به روي غم
مي گذرند خاموش و خسته و فرو رفته
بي آنكه چشم دوزند به چشم هم
عابران گم گشته در سراب زنـــــــــــــدگي
***
در برگ برگ صفحه هاي اين كتاب
برشماريم اگر واژه هاي هر كلام
بر سطوري كه زنجير گشته اند به هم
برنخوانيم جز دروغ و فريب و ستم
داستاني از كتاب پر غبار زنـــــــــــــدگي


مدیریت کلاس داری
Management classroom
در امر مديريت نيز لازم است مقدمات اوليه آن آماده و فراهم گردد .در واقع مديريت تابع شرايط و عواملي است كه هركدام از آن به نوعي در كار مدير تاثيرگذار خواهد بود .شناخت اين عوامل از اقدامات اوليه مديريت كلاسي مي باشد .اين عوامل عبارتند از :
1- محيط محيط داخــل مدرسه
محيط داخــل كلاس
2- والدين
3- محتواي دروس
4- مدير و همكاران
5- معلم كلاس
1)محيــــــــط :
محيط به عنوان يكي از عوامل تاثير گذار بر اثربخشي راهبرد هاي مديريتي كلاس درس به سه قسمت تقسيم مي شود كه عبارتند از ( محيط بيرون از مدرسه . محيط داخل مدرسه و محيط كلاس درس )
محيط بيرون از مدرسه :شرايط و جو فرهنگي موجود در منطقه به نوعي بر رفتار ،انگيزه ها و تلاش دانش آموزان اثر مي گذارد .وضعيت اجتماعي ،فرهنگي ،اقتصادي ،مهاجرپذير بودن منطقه ،شهر يا روستا بودن و اعتقادات منطقه هر كدام مي تواند عاملي در جهت تقويت راهكارهاي مديريت اثربخش كلاس بوده ويا سد بزرگي در اين مسير باشند
.شناخت و كنترل اين عوامل و بهره گيري از شرايط مثبت گام بزرگي در كار مديريت كلاس خواهد بود .
محيط داخــل مدرسه :از ديد دانش آموز مدرسه چيست ؟ چه جايي است ؟ چه خصوصياتي دارد ؟ و چه انتظاري از مدرسه دارد؟ .پاسخ به اين سؤالات مشخص كننده انتظارات وديدگاه دانش آموزان از مدرسه مي باشد .
‘‘مدرسه عبارت است از مطالعه پويايي گروه ،مطالعه اين كه چگونه يك معلم قدرت و نفوذ خود را روي دانش آموزان اعمال مي كند و اين كه چگونه يك مدير از قدرت ونفوذ خود در مدرسه نسبت به كاركنان و دانش آموزان استفاده كند .’’(روبرت تي .تابر،ص122،1383)
‘‘قبل از هرگونه انتظاري از موفقيت راهبرد هاي اداره كلاس دانش آموزان بايد مدرسه را به عنوان يك مكان خوب در نظر داشته باشند به عنوان مثال راجع به مسئله وقت خروج و جابجايي دانش آموزان از كلاس و ياد دادن مسئوليت به عنوان پاداش ، بايد برداشت آنها از مدرسه و تجربه كلاسي مثبت باشد . به عبارت ديگر راهيردها موقعي مؤثر واقع مي شوند كه دانش آموزان مدرسه و كلاس را يك مكان خوب تلقي كند در مدل گلاسر معلم و دانش آموزان در مسئوليت اداره كلاس شريك وسهيم هستند ،پذيرش مسئوليت توسط دانش آموزان زماني كه آنها مدرسه را يك مكان خوب تلقي كنند بيشتر اتفاق مي افتد.’’ (همان ،ص 211 )
محيط داخل كلاس :محيط فيزيكي كلاس نيز مي تواند عامل مهمي باشد .فضاهاي محدود كلاس كه امكان چيدمانهاي متنوع را از معلم مي گيرد . نمي تواند به شاداب سازي دانش آموز كمك كند .ديوارهاي بدون منفذ كه از ورود نور به كلاس جلوگيري مي كند ، و يا پنجره هاي مشبكي كه با ميله هاي آهني محصور شده اند ، رنگ آميزي كدر و تيره و تار و قديمي ،طراوت و طربناكي را از دانش آموز خواهد
گرفت .و او را به تفكر در رسيدن به نقطه پايان شمارش معكوس زمان مي كشاند .به اين عوامل اگر جمعيت بالاي كلاس نيز افزوده شود ديگر راهبردي نمي ماند كه بتوان از آن بهره گرفت .علاوه بر فضاي فيزيكي كلاس درس ناهمگن نبودن دانش آموزان در بعضي از كلاسها نيز مي تواند عاملي جهت احساس شكست در دانش آموزان باشد .
‘‘دانش آموزان بايد در‹ كلاسهاي ناهمگن› تحصيل كنند .تفكيك كلاسها به كلاسهايي با دانش آموزان قوي و كلاسهايي با جمعيت دانش آموزان كند ذهن موجبات سرخوردگي و احساس عدم اعنماد به نفس در دانش آموزان را ايجاد مي كند . علاوه برآن بسياري از معلمان نيز عدم علاقه خود ، نسبت به كلاسهاي مركب از دانش آموزان كند ذهن و داراي اختلال را نشان مي دهند . روزهاي مخصوص اين شاگردان در مدرسه روزهاي ملالت باري خواهد بود و بسياري از آن مي گريزند . روش كلاس بندي ويژه نه تنها در جهت موردنظر كار نكرده بلكه با افزودن تعداد محصلان شكست خورده در جهت خلاف آن عمل مي كند . كلاس ويژه يا طبقه بندي همگن براساس توانايي ها روي انگيزه دانش آموز تاثير نامطلوبي خواهد گذاشت .’’(گلاسر ،ص86 و87،1380)
‘‘همچنين موقعيت آموزشي منظم، همراه با محبت و احترام متقابل نسبت به محيطهاي خشك و تهي از عواطف، تاثير بيشتري در يادگيري ( و مديريت اثر بخش كلاس ) خواهد گذاشت .عواملي نظير عدم امنيت ،ترس ،اضطراب ،نوميدي ،شك و ترديد مي تواند در فعاليتهاي يادگيري شاگردان تاثير گذاشته مانع يادگيري شوند .’’ (شعباني ،1381)
در هرحال در صورتي كه محيط آموزشي از تمامي موارد ذكر شده، يا حداقل از بيشتر آنها برخوردارباشد، مي توان اميد وار بود كه در بكارگيري راهبردهاي اداره كلاس موفق خواهيد شد .

عيدسعيد قربان برتمامی مسلمانان مبارک باد
رنگ گل ها
گر میان باغ رویت گل اطلسی شکفتد
که مثال رنگ شرمی
سر عاشقانه دارد
به دو بوسه جان بگیرد همه لحظه های عمرم
اگر از مسیر باران
گل نرگسی بچینم
گل نرگس بهاری
که به رنگ صبح باشد بنشانمش به افشان شده رشته های مویت
گل آشنای مریم
همه شب به رنگ شبنم
سبدی پر از گل ناز
غنچه ها ی زنبق و یاس
به کام ماندی تو که روان شوم به سویت
این لطافت طبیعت زتن تو جان بگیرد
هرگلی به رنگ و بویی
نیست به زدلبر من
لب لعل خنده هایت
گل سرخ گونه هایت

موضوع : سال آموزش ابتدایی ،معضلات ، مشکلات و چالش های مربوط
در دوره آموزش ابتدایی با سه مسئله مواجه هستیم که در صورت حل شدن آنها روند روبه رشدی در عرصه آموزش ابتدایی خواهیم داشت .
1-بعد ارزش اجتماعی دوره آموزش ابتدایی نسبت به سایر ادوار آموزشی :
متاسفانه دید عامه مردم از دوره ابتدایی دیدی سطحی و بدون تعمق است این گروه معتقدند که فرهنگیان شاغل در دوره ابتدایی از سطح اطلاعات علمی کمتری نسبت به سایر ادوار آموزشی بهره مند هستند .به زعم این عده فعالیت های آموزگار ابتدایی در سطح ساده ای است به گونه ای که والدین و سایر افراد نیز می توانند فعالیت های مربوطه را انجام دهند . با این طرز تفکر آموزگار ابتدایی جایگاه واقعی خود را متزلزل می بیند و انگیزه کافی و لازم برای تدریس در او ایجاد نمی گردد. لذا لازم است برنامه ریزان آموزشی باطرح راهکارهای مناسب به سالم سازی این فضای نگرشی نامناسب پرداخته و جایگاه واقعی معلم ابتدایی و دوره آموزش ابتدایی را به جامعه معرفی نمایند .
2-بعد رفاهی دوره آموزش ابتدایی نسبت به سایر ادوار آموزشی
همگان براین باور هستیم که تعداد کتاب آموزشی یک آموزگار دوره ابتدایی از سایر دوره ها بیشتر است بنابراین لازم است در کلیه موضوعات اجتماعی ، مذهبی ،علوم پایه ،هنری معلم ابتدایی مسلط و توانا باشد . اما از سوی دیگر روزهای کاری هفته به صورت رسمی برای او کامل شده است و هیچ روزی را جهت استراحت و تقویت اطلاعات علمی و یا دریافت ساعات حق التدریس ندارد .درصورتی که در دوره های بالاتر این شرایط و امکانات برای دبیران مهیا است .
پیشنهاد : درصورتی که بتوان روزهای پنج شنبه هر هفته را جزء ساعات آزاد معلم ابتدایی محسوب کرد نه تنها مشکل اضافه کار وی حل می شود بلکه فرصتی برای آموزش با توجه به تفاوتهای فردی دانش آموزان فراهم می گردد.
3-نظارت و دخالت پیش از حد در دوره ابتدایی نسبت به سایر ادوار آموزشی :
با توجه به دلایل فوق تعداد راهنمایان و ناظران در دوره آموزشی ابتدایی بسیار بیشتر از ادوار آموزشی دیگر است این راهنمایی ها گاهی تا بدانجا می انجامد که والدین دانش آموزان نیز خط مشی تعیین کرده و تردیدی به صلاحیت علمی خود برای تدریس در غیاب معلم را ندارند . از طرفی شرایط ارتقاء دانش اموزان در دوره ابتدایی نیز ساده تر از دوره های متوسطه و راهنمایی است که مزید برعلت می شود . اگر راهکار و ترفندی برای این معضل ارائه نشود دیری نخواهد گذشت که انگیزه های معلمین به طور محسوسی پایین خواهد آمد و دگر بار شاهد افت رتبه دانش آموزان ابتدایی ایران دربین سایر کشورهای جهان خواهیم بود .![]()
پیشنهاد : با تغییر آیین نامه های امتحانی و کاستن نظارت های غیر علمی و افزایش انگیزهای درونی و خودکنترلی می توان به حل این مشکل پرداخت .


نمونه برنامه هفتگی پیشنهادی پایه پنجم :
با توجه به 7 ساعت زبان آموزی که یک ساعت املا و یک ساعت انشا در بخوانیم مستتر است
|
|
1 |
2 |
3 |
4 | |
|
شنبه |
ساعت اول |
تدریس (بخوانیم ) |
تمرین (بنویسیم) |
| |
|
یک شنبه |
" |
ارزشیابی-واژه آموزی-تمرینات بنویسیم |
ساعت سوم |
| |
|
دو شنبه |
" |
ارشیابی –نکته –تمرینات بنویسیم |
" |
| |
|
سه شنبه |
" |
ارزشیابی – گفت و شنود – فعالیت های ویژه |
" |
| |
|
چهار شنبه |
" |
انشا – تمرینات بنویسیم |
" |
| |
|
پنجشنبه |
" |
املا |
" |
| |
